Technologie



Soorten elektriciteitsmarkten

Elektriciteitsmarkten onderscheiden we niet enkel op basis van tijd, maar ook op basis van hun eigenschappen. Er zijn drie veelvoorkomende types van markten: elektriciteitsmarkt, over-the-counter (OTC) en een georganiseerde OTC die voortdurend wordt “gecleard”.

Elektriciteitsmarkt

Elektriciteitsmarkten worden gebruikt voor anonieme en transparante handel. Er wordt een multilateraal handelsplatform opgezet, waar marktdeelnemers biedingen doen voor een vraag of aanbod. De marktbeheerder zal alle vragen en alle aanbiedingen samenbrengen en deze matchen over een vooraf bepaalde periode (“de markt clearen”: dit gebeurt op basis van het principe van de merit order curve, leer er hiermeer over). In België gebeurt dit om het uur, maar in andere landen is er mogelijks een andere vooropgestelde marktresolutie. De producten die op de energiebeurs aangeboden worden, zijn standaard producten waarvoor de vraag hoog genoeg is om liquiditeit en een goede prijs te verzekeren. Een day-ahead markt wordt over het algemeen georganiseerd als een elektriciteitsmarkt.

OTC - markten

OTC-markten of over-the-counter-markten worden gebruikt voor bilaterale handel. Vaak brengen makelaars (tussenpersonen) handelspartijen samen om zo elektriciteit te verhandelen. Dit gebeurt meestal via raamcontracten, hoewel directe handel tussen twee partijen evengoed mogelijk is. Elk soort elektriciteitsproduct (bv. blokcontracten, enkel tijdens bepaalde uren, voor een paar dagen of gedurende een bepaalde periode, specifieke voorwaarden en beperkingen, etc.) kan onderhandeld en verhandeld worden. Prijzen zijn vertrouwelijk en niet transparant voor andere marktspelers. Toch worden de transparante marktprijzen van de elektriciteitsmarkten meestal gebruikt als referentie. Langetermijnmarkten worden meestal georganiseerd als OTC-markten.

Georganiseerde OTC-markten

In een georganiseerde over-the-counter markt dienen marktdeelnemers biedingen in op een marktplatform voor vraag en aanbod, net zoals op de elektriciteitsmarkt. De markt wordt echter voortdurend gecleard, wat betekent dat overeenstemmende vraag- en aanbodbiedingen voortdurend geïdentificeerd en gematcht worden. Geïnteresseerde partijen kunnen een bieding aanklikken om erop in te stemmen en de deal te sluiten. Dit soort markt wordt meestal georganiseerd als een over-the-counter markt.

Naast de financiële transacties zijn er ook fysische uitwisselingen. Om te kunnen verzekeren dat de vraag- en aanbodbalans in orde is op het moment van levering, worden balansverantwoordelijke partijen opgericht (in België ook toegangsverantwoordelijke, ARP of BRP genoemd). Leer hier meer over deze partijen.