Technologie



Spelers op de energiemarkt

De geliberaliseerde elektriciteitsmarkt omvat vele partijen die allen samen moeten werken en tegelijkertijd proberen winst te maken. Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste spelers in ons huidige systeem.

SpelerFunctie (kort)Functie in het ontbundelde Europese energiesysteem (lang)Voorbeelden voor België
ProducentWekt elektriciteit opProduceert elektriciteit in een elektriciteitscentrale. Deze kan zowel nucleair zijn, als koolgestookt,STEG-centrale, offshore windpark, WKK, etc. De producent biedt mogelijks ondersteunende diensten aan de netbeheerder als de centrale op flexibele wijze gecontroleerd kan worden.Onafhankelijke energieproducenten zoals boeren met een WKK, Engie Electrabel, EDF Luminus
ConsumentVerbruikt elektriciteitGebruikt elektriciteit om industriële processen, huishoudapparaten e.d. te voeden of om onder andere licht en warmte te voorzien. Industrie, bedrijven, openbare instellingen, huishoudens, ...
ProsumentConsumeert en produceert elektriciteitNeemt elektriciteit van het net wanneer de eigen productie niet volstaat en zet ook elektriciteit op het net wanneer de eigen productie de eigen consumptie overstijgt. Huishouden of bedrijf met zonne-PV-installatie
Transmissie-netbeheerder (TNB, TSO)Transmissie van elektriciteit op het hoogspanningsnetTransmissie over lange afstanden van elektriciteit. Hoge spanningen tot 400 kV worden gebruikt om netverliezen te beperken. De TSO is de eindverantwoordelijke voor de balans tussen injectie en afname op het net.Elia
Distributie-netbeheerder (DNB, DSO)Distributie van elektriciteit op het midden- en laagspanningsnet.Distributie van elektriciteit tot de eindconsument, op spanningsniveaus die gewoonlijk tussen 400V en 70kV liggen.Eandis, Infrax, Sibelga, RESA, ORES
EnergieleverancierLevert elektriciteit aan huishoudens en kleine bedrijvenNa de ontbundeling is het niet langer de DSO die elektriciteit verkoopt aan de eindconsument. Consumenten kunnen kiezen welke leverancier zij verkiezen (in functie van de aangeboden tarieven en diensten)Eneco, Engie Electrabel, EDF Luminus, Ecopower, Lampiris, E.ON
Evenwichtsverantwoordelijke / Toegangsverantwoordelijke (BRP, AARP) Balanceert elektriciteitsinjectie en afname op toegangspunten Gebaseerd op consumptie- en/ of productiegegevens voorspeld door de netgebruikers, moet de BRP een gebalanceerde nominatie (toewijzing) maken aan de netbeheerder. Elke partij die elektriciteit op het net zet of van het net neemt, moet een BRP hebben. Grote producenten en consumenten zijn hun eigen BRP, voor kleine eindconsumenten verzorgt de leverancier de BRP-verantwoordelijkheden.
RegulatorBeschermt de gelijke concurrentiemogelijkheden op de vrije marktOmdat het transmissie- en distributienet beheerd worden als een natuurlijke monopolie, moet er een onafhankelijke partij toezien of de TSO en DSO hun positie niet misbruiken. Ze houden ook de producenten en consumenten in de gaten om ervoor te zorgen dat (grote) spelers de prijzen niet proberen te beïnvloeden.CREG (de Commissie voor de Regulatie van Elektriciteit en Gas, federaal), VREG (Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Electriciteits- en Gasmarkt, Vlaanderen), CWaPE (Waalse Commissie voor Energie, Wallonië), Brugel (Brusselse Regulator voor Energie)
ElektriciteitsmarktPlatform voor energietransactiesElektriciteitsbeurzen worden gebruikt voor anonieme en transparante energietransacties. Een multilateraal platform werd opgezet, waar deelnemers biedingen voor vraag en aanbod kunnen indienen. De marktoperator voegt alle biedingen samen en cleart de markt voor elk uur van de komende dag (in België). De producten die op elektriciteitsmarkten aangeboden worden zijn standaard producten waarvoor de vraag hoog genoeg is om de liquiditeit en een goede prijs te garanderen. EPEX Spot Belgium
Virtuele Energiecentrale/AggregatorVoorziet de balanceringsdiensten voor de netbeheerder en verleent toegang tot de energiemarkten aan decentrale eenhedenEen aggregator combineert verschillende decentrale productie- en consumptie- eenheden in een portfolio. Hij coördineert de pool van eenheden en biedt balanceringsdiensten aan de TSO of de DSO, net zoals grote centrales al decennia lang doen. Daarboven wordt de energie van de decentrale eenheden op alle relevante markten verhandeld. Next Kraftwerke